Đây là một trong những hiểu nhầm phổ biến nhất hiện nay. Bởi trên thực tế, pháp luật không ưu đãi cho mọi doanh nghiệp mới thành lập, mà chỉ ưu đãi cho những doanh nghiệp đáp ứng đúng các điều kiện luật định.
Một doanh nghiệp vừa được cấp giấy phép hôm nay chưa chắc đã được miễn thuế. Ngược lại, chỉ cần rơi vào một số trường hợp bị loại trừ, doanh nghiệp có thể mất toàn bộ quyền hưởng ưu đãi ngay từ đầu. Nghị định 20/2026/NĐ-CP được ban hành chính là để làm rõ ranh giới này.
Vậy đâu là điều kiện để được miễn thuế? Những trường hợp nào sẽ bị loại khỏi chính sách ưu đãi? Và thời gian miễn thuế được tính như thế nào?
Thứ nhất, xét về cơ sở pháp lý:
Chính sách miễn thuế được quy định tại:
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
- Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026 Quy Định Chi Tiết Và Hướng Dẫn Thi Hành Một Số Điều Của Nghị Quyết Số 198/2025/Qh15 Ngày 17 Tháng 5 Năm 2025 Của Quốc Hội Về Một Số Cơ Chế, Chính Sách Đặc Biệt Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân
Đây là hai văn bản pháp lý quan trọng mà doanh nghiệp cần nghiên cứu trước khi xác định quyền lợi của mình.
Thứ hai, Không phải doanh nghiệp mới nào cũng được miễn thuế TNDN:
Để được hưởng chính sách miễn thuế TNDN trong 03 năm, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các điều kiện luật định.
Điều kiện thứ nhất: Đăng ký doanh nghiệp lần đầu
- Doanh nghiệp phải là doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
- Thời gian miễn thuế được tính liên tục kể từ năm đầu tiên doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Nói cách khác, đây phải là một chủ thể kinh doanh hoàn toàn mới, chứ không đơn thuần là có một giấy phép kinh doanh mới.
Điều kiện thứ hai: Không thuộc các trường hợp bị loại trừ
Pháp luật đã quy định rất rõ các trường hợp không được hưởng ưu đãi, bao gồm:
- Thành lập doanh nghiệp trên cơ sở sáp nhập;
- Hợp nhất doanh nghiệp;
- Chia hoặc tách doanh nghiệp;
- Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
- Chuyển đổi chủ sở hữu.
Hiểu đơn giản:
👉 Thay đổi hình thức pháp lý không đồng nghĩa với việc được xem là doanh nghiệp khởi nghiệp mới.
Đặc biệt, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn siết chặt đối với trường hợp “doanh nghiệp mới nhưng người cũ”.
Theo đó, doanh nghiệp sẽ không thuộc đối tượng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm nếu người đại diện theo pháp luật, chủ doanh nghiệp hoặc người góp vốn lớn nhất đã từng giữ vai trò:
- Chủ sở hữu doanh nghiệp;
- Người đại diện theo pháp luật;
- Cổ đông hoặc thành viên có quyền chi phối tại một doanh nghiệp khác;
trong khi doanh nghiệp trước đó vẫn đang hoạt động hoặc mới chấm dứt hoạt động chưa đủ 12 tháng.
Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng “đóng công ty cũ – mở công ty mới” chỉ để khởi động lại vòng ưu đãi thuế, đồng thời bảo đảm chính sách hỗ trợ được dành đúng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp thực sự.
Nói cách khác, cơ quan quản lý sẽ xem xét bản chất của hoạt động kinh doanh và chủ thể đứng sau doanh nghiệp, thay vì chỉ căn cứ vào việc doanh nghiệp có một Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới được cấp.
Thứ ba, Thời gian miễn thuế được tính như thế nào?
✅ Miễn thuế 03 năm liên tục.
✅ Thời gian được tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Tuy nhiên, pháp luật vẫn dành cơ chế linh hoạt cho doanh nghiệp thành lập vào cuối năm.
Nếu kỳ tính thuế đầu tiên có thời gian hoạt động dưới 12 tháng, doanh nghiệp được quyền lựa chọn:
- Hưởng ưu đãi ngay từ kỳ tính thuế đầu tiên; hoặc
- Đăng ký với cơ quan thuế để chuyển thời điểm bắt đầu miễn thuế sang kỳ tính thuế tiếp theo.
Đây là một quyền lựa chọn rất đáng lưu ý bởi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng ưu đãi thuế của doanh nghiệp.
Kết luận
Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 03 năm là một hỗ trợ rất lớn cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, đây không phải là chính sách áp dụng đại trà cho mọi doanh nghiệp mới thành lập. Trước khi xác định mình có được hưởng ưu đãi hay không, doanh nghiệp cần rà soát kỹ lịch sử pháp lý của chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật, cơ cấu góp vốn và nguồn gốc hình thành doanh nghiệp.
