Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, chi phí vận hành gia tăng, yêu cầu pháp lý ngày càng chặt chẽ và xu hướng chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, câu hỏi được nhiều doanh nghiệp đặt ra là: Làm thế nào để duy trì hoạt động ổn định và phát triển bền vững trong dài hạn?
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh trong thời gian ngắn nhưng lại gặp khó khăn khi thị trường thay đổi hoặc khi phát sinh các rủi ro pháp lý, tài chính và nhân sự. Ngược lại, những doanh nghiệp có chiến lược phát triển bền vững thường có khả năng thích ứng tốt hơn với biến động, duy trì được năng lực cạnh tranh và tạo dựng được niềm tin từ khách hàng, đối tác cũng như nhà đầu tư.
Hiện nay, phát triển bền vững không còn là xu hướng dành riêng cho các tập đoàn lớn mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với mọi loại hình doanh nghiệp. Chính phủ cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và áp dụng các tiêu chuẩn ESG trong giai đoạn 2026 – 2030.
1.Tuân thủ pháp luật – Nền tảng của sự phát triển bền vững
Để doanh nghiệp phát triển bền vững trong dài hạn, yếu tố quan trọng hàng đầu là bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật trong quá trình hoạt động. Trong những năm gần đây, công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước đang được tăng cường trên nhiều lĩnh vực như đăng ký doanh nghiệp, thuế và hóa đơn điện tử, lao động và bảo hiểm xã hội, an toàn thực phẩm, môi trường, thương mại điện tử cũng như bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn tập trung chủ yếu vào hoạt động kinh doanh và mở rộng thị trường mà chưa quan tâm đúng mức đến việc rà soát tính pháp lý của hồ sơ doanh nghiệp, giấy phép con, hợp đồng thương mại hoặc các điều kiện kinh doanh bắt buộc. Điều này có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý như bị xử phạt vi phạm hành chính, đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép hoặc phát sinh tranh chấp với khách hàng, đối tác trong quá trình kinh doanh.
Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế kiểm soát tuân thủ nội bộ, thường xuyên rà soát hồ sơ pháp lý và cập nhật các quy định mới để hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động.
2.Quản trị tài chính hiệu quả thay vì chỉ chạy theo doanh thu
Một trong những sai lầm thường gặp của nhiều doanh nghiệp là chỉ tập trung vào tăng trưởng doanh thu mà chưa chú trọng đúng mức đến việc quản lý dòng tiền. Trên thực tế, doanh thu cao không đồng nghĩa với hiệu quả tài chính tốt. Không ít doanh nghiệp dù đạt doanh số ấn tượng nhưng vẫn rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn vốn lưu động do công nợ kéo dài, chi phí vận hành gia tăng, hàng tồn kho lớn hoặc phụ thuộc quá nhiều vào một số khách hàng chủ chốt.
Để duy trì hoạt động ổn định và phát triển bền vững, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược quản trị tài chính hiệu quả, trong đó tập trung vào việc kiểm soát dòng tiền, quản lý công nợ phải thu, tối ưu chi phí vận hành, đa dạng hóa nguồn doanh thu và chủ động xây dựng quỹ dự phòng cho các rủi ro phát sinh. Bên cạnh đó, việc thường xuyên đánh giá hiệu quả của từng khoản đầu tư sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng nguồn lực hợp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Một hệ thống quản trị tài chính minh bạch, khoa học không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định trong hoạt động kinh doanh mà còn tạo dựng uy tín với ngân hàng, nhà đầu tư và các đối tác chiến lược, từ đó mở ra nhiều cơ hội tiếp cận nguồn vốn và mở rộng hoạt động trong tương lai.
3.Xây dựng hệ thống quản trị thay vì phụ thuộc vào cá nhân
Một thực tế phổ biến hiện nay là nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn vận hành dựa chủ yếu vào kinh nghiệm và năng lực của người sáng lập hoặc một số nhân sự chủ chốt. Mặc dù mô hình này có thể giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh và linh hoạt trong giai đoạn đầu, nhưng về lâu dài lại tiềm ẩn nhiều rủi ro khi doanh nghiệp mở rộng quy mô hoặc có sự thay đổi về nhân sự quản lý.
Khi quá nhiều hoạt động phụ thuộc vào một vài cá nhân, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc duy trì tính ổn định nếu người quản lý nghỉ việc, nhân sự chủ chốt thay đổi hoặc khối lượng công việc tăng vượt khả năng kiểm soát. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành mà còn làm giảm khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Vì vậy, để xây dựng nền tảng phát triển lâu dài, doanh nghiệp cần từng bước hoàn thiện hệ thống quản trị nội bộ thông qua việc ban hành quy chế hoạt động, xây dựng quy trình vận hành chuẩn, thiết lập cơ chế phân quyền rõ ràng, áp dụng hệ thống đánh giá hiệu quả công việc và xây dựng các biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp. Một hệ thống quản trị bài bản sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao tính chuyên nghiệp, giảm sự phụ thuộc vào cá nhân và tạo tiền đề vững chắc cho quá trình mở rộng, chuyển giao và phát triển trong tương lai.
4.Đầu tư cho nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực luôn là nền tảng cốt lõi quyết định sự phát triển và năng lực cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp. Dù sở hữu chiến lược kinh doanh hiệu quả hay tiềm lực tài chính vững mạnh, doanh nghiệp vẫn khó có thể phát triển bền vững nếu không xây dựng được đội ngũ nhân sự có trình độ, trách nhiệm và gắn bó lâu dài.
Để thu hút và giữ chân nhân tài, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách lương thưởng và phúc lợi phù hợp, tạo điều kiện cho người lao động được đào tạo, nâng cao chuyên môn và phát triển nghề nghiệp. Đồng thời, việc xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch, công bằng và khuyến khích tinh thần sáng tạo sẽ góp phần nâng cao hiệu suất làm việc cũng như sự gắn kết của nhân sự với doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần chú trọng tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về lao động, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động và các chế độ dành cho người lao động. Việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhân sự không chỉ giúp hạn chế các tranh chấp lao động mà còn góp phần xây dựng hình ảnh doanh nghiệp uy tín, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển ổn định và lâu dài.
5.Đẩy mạnh chuyển đổi số
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý và vận hành không chỉ giúp tối ưu nguồn lực mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường.
Thông qua chuyển đổi số, doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí vận hành, nâng cao năng suất lao động, cải thiện trải nghiệm khách hàng, tăng cường khả năng quản lý dữ liệu và hỗ trợ quá trình ra quyết định một cách nhanh chóng, chính xác hơn. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai các giải pháp công nghệ như hệ thống quản lý khách hàng (CRM), hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), hóa đơn điện tử, chữ ký số, hợp đồng điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng thị trường.
Trong giai đoạn cạnh tranh ngày càng khốc liệt, chuyển đổi số được xem là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa hoạt động quản trị và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.
6.Hướng đến mô hình phát triển bền vững và ESG
Song song với chuyển đổi số, phát triển bền vững theo các tiêu chuẩn ESG (Environmental – Social – Governance) đang trở thành xu hướng được nhiều doanh nghiệp quan tâm. ESG là bộ tiêu chí đánh giá mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp dựa trên ba yếu tố cốt lõi gồm môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp.
Việc áp dụng các tiêu chuẩn ESG không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hình ảnh thương hiệu và uy tín trên thị trường mà còn tạo lợi thế trong việc tiếp cận nguồn vốn, thu hút nhà đầu tư, mở rộng hợp tác với các đối tác quốc tế và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ khách hàng toàn cầu.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy các mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải, việc từng bước áp dụng các nguyên tắc ESG sẽ trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển ổn định trong dài hạn.
7.Xây dựng uy tín thương hiệu và niềm tin thị trường
Uy tín thương hiệu là tài sản vô hình nhưng có giá trị đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Trong môi trường kinh doanh hiện nay, khách hàng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn đánh giá doanh nghiệp thông qua chất lượng sản phẩm, tính minh bạch trong hoạt động, trách nhiệm đối với xã hội và chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng.
Một doanh nghiệp có uy tín sẽ dễ dàng tạo dựng niềm tin với khách hàng, duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài với đối tác và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Ngược lại, những sự cố liên quan đến chất lượng sản phẩm, vi phạm pháp luật hoặc thiếu minh bạch trong hoạt động kinh doanh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh và sự phát triển của doanh nghiệp.
Do đó, thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động quảng bá, doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu dựa trên chất lượng thực tế của sản phẩm, dịch vụ, sự chuyên nghiệp trong quản trị và cam kết thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với khách hàng, đối tác cũng như cộng đồng.
Trong giai đoạn hiện nay, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững không thể chỉ tập trung vào mục tiêu tăng trưởng doanh thu. Sự phát triển dài hạn phải được xây dựng trên nền tảng tuân thủ pháp luật, quản trị tài chính hiệu quả, nguồn nhân lực chất lượng, chuyển đổi số và chiến lược phát triển bền vững.
Những doanh nghiệp biết đầu tư cho hệ thống quản trị, chủ động kiểm soát rủi ro và thích ứng với xu hướng mới của thị trường sẽ có khả năng vượt qua biến động, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo ra giá trị bền vững trong tương lai.
